Test
Download document

LIVIUS, Titus

Ab urbe condita

Hoofdstuk 6 Het conflict Rome- Carthago

XXI 1,4

Het verhaal doet de ronde dat Hannibal, toen hij ongeveer negen jaar was, zijn vader Hamilcar vroeg hem mee te nemen naar Spanje; toen die na de afloop van de oorlog in Afrika zijn leger daarheen wilde overbrengen en daartoe offers bracht, werd Hannibal naar de altaren gebracht, en men dwong hem met de heilige voorwerpen in handen te zweren dat hij, zo gauw hij kon, een vijand voor het Romeinse volk zou zijn.

XXI 4

Hij was zeer moedig in het aanpakken van gevaarlijke situaties, en in diezelfde gevaarlijke situaties had hij zeer veel inzicht. Geen enkele inspanning kon zijn lichaam vermoeien of zijn geest afmatten. Zijn bestandheid tegen hitte en koude was even groot; zijn maat van eten en drankgebruik werd door natuurlijke noodzaak, niet door gulzigheid begrensd. Zijn uren van slapen en waken waren noch overdag, noch ‘s nachts vastgelegd de tijd die na zijn plichten overbleef, schonk hij aan zijn rust. Die rust zocht hij zelfs niet in een zacht bed of in een stille omgeving, maar velen hebben hem meermaals op de grond tussen de militaire wachtposten zien liggen, gehuld in een soldatenmantel. Zijn kleding viel niet op onder dezelfde uniformen; zijn wapens en paarden sprongen wel in het oog. Hij was veruit de beste van de ruiterij en de infanterie; hij ging als eerste de strijd aan, en na het gevecht verliet hij als laatste het slagveld. Immens slechte eigenschappen evenaarden deze vele talenten van de man: onmenselijke wreedheid, een grotere ontrouw dan we zelfs van de Puniërs gewoon zijn, geen eerlijkheid, geen vroomheid, geen ontzag voor de goden, geen enkel gevoel voor gerechtigheid en niets van morele binding. Met dit karakter van talenten en ondeugden diende hij drie jaar lang onder de bevelhebber Hasdrubal, zonder één ding over te slaan dat een toekomstig groot leider moest ondernemen of zien.

XXI 32

Hannibal kwam langs een grotendeels vlakke weg vanaf de Druentia een bij de Alpen, zonder conflicten met de Galliërs die daar woonden. Hoewel hij het reeds te voren uit geruchten had vernomen, die de onzekerheid gewoonlijk nog vergroten naar meer dan de werkelijkheid, hernieuwden verschillende dingen hun schrik: de hoogte van de bergen zag men nu van dichtbij; de lucht zat vol sneeuw; huizen waren vormeloos, gebouwd op rotsen; het vee en de lastdieren waren verstijfd van kou; de mensen waren ongeschoren en onbeschaafd; alle levende en levenloze dingen waren bedekt met sneeuw en ijs; de rest was nog verschrikkelijker om te zien dan om na te vertellen.


XXI 35

De negende dag kwamen ze aan op de kam van de Alpen, langs vele onbegaanbare wegen en dwaalsporen, die veroorzaakt werden door bedrog van de gidsen, ofwel door het op goed geluk binnengaan van valleien door degenen die naar de juiste weg gisten wanneer men geen vertrouwen meer stelde in de gidsen. Op de kam richtte men voor twee dagen een vast kamp in, en er werd de soldaten, die vermoeid waren door de inspanningen en schermutselingen, wat rust gegund; een groot aantal lastdieren die op de rotsen waren uitgegleden kwamen door de sporen van het leger te volgen weer in het kamp aan. De sneeuwval voegde aan de afkeer van al die miserie bij de soldaten nog immense angst toe (de Plejaden waren immers al ondergegaan). Toen de marscolonne, na het bevel tot vertrek in de vroege morgen, traag in beweging kwam doorheen het hele sneeuwlandschap, en lusteloosheid en wanhoop op ieders gezicht te lezen stond, liep Hannibal voor de troepen uit, en hij beval halt te houden op een plateau vanwaar hij een wijds zicht had; daar toonde hij Italië en de vlaktes rond de Po. Hij zei: 'Jullie steken nu niet alleen de muren van Italië, maar ook die van Rome over. De rest van de reisweg is vlak en gemakkelijk; in één of ten hoogste een tweede gevecht zullen jullie de burcht en de hoofdstad van Italië in jullie macht hebben.' De marscolonne zette zich dus weer in beweging; zelfs hun vijanden probeerden nu niets meer, behalve af en toe een kleine roofpartij. De weg was overigens veel moeilijker dan bij de beklimming - het merendeel van de Alpen aan de kant van Italië is wel korter, maar dus ook steiler. De hele verdere weg was steil, eng en glad, zodat ze zich niet overeind konden houden, en zodat wie een beetje wankelde geen grip meer had op de weg als ze eenmaal in problemen waren geraakt, zodat de enen op de anderen vielen, en de lastdieren op de soldaten.