Test
Download document

VALERIUS, Adriaen


Men brandt, men blaeckt

Men brand, men blaeckt, men schend, men moort;

't Arme volc laes! rechte voort

Lyd nu groot gewelt,

En wort seer gequelt.


Noyt dack van re-gen so druypen men sag,

Gelyck men 't volck weenen siet al den dag


Rechtvaerdig Heere! siet ons aen;

En wil de tranen toch ontfaen,

In een vat,

En thoont dat

Ghy dierbaar hebt de onnoosel ziel,

Die u steets suchtende te voet viel.


Merck toch, hoe sterck

Merck toch, hoe sterck nu in’t werck sich al steld,
Die ‘tallen ty soo ons vryheyt heeft bestreden:
siet hoe hy slaeft, graeft en draeft met geweld,
Om onse goet en ons bloet en onse steden!
Hoor de Spaensche trommels slaen!
Hoor Maraens trompetten!
Siet hoe komt hy trecken aen,
Bergen te besetten.
Berg op Zoom, hout u vroom,
stut de Spaensche scharen;
laet ’s Lands boom end’syn stroom
trouwlyck doen bewaren.

’t Moedige, bloedige, woedige swaerd
blonck, en het klonck, dat de voncken daer uyt vlogen.
Beving en leving, opgeving der aerd,
wonder gedondern nu onder was, nu boven;
door al ’t mijnen en ’t geschut
dat men daeg’lycx hoorde;
Menig Spanjaert in syn hut
in syn bloet versmoorde.

Berg op Zoom, hout sich vroom
’t stut de Spaensche scharen;
’t heeft ’s Lands boom, en syn stroom
Trouw’lyck doen bewaren.

Die van Oranjen quam Spanjen aen boord,
om uyt het velt als een Helt ’t geweld te weeren;
maer also dra Spinola ’t heeft gehoord,
treckt hy flocx heen op de been al syn heeren.
Cordua kruyd spoedig voort,
Sach daer niet te winnen;
Don Velasco liep gestoort,
’t vlas was niet te spinnen.
Berg op Zoom, hout sich vroom
’t stut de Spaensche scharen;
’t heeft ’s Lands boom, en syn stroom
trouwlyck doen bewaren.


O Nederland, let op u saeck

O Nederland, let op u saeck,

de tyt en stont is daer,

op dat nu inden hoeck niet raeck

u vryheyt, die, voorwaer,

u ouders hebben dier gecocht

met goet en bloet en leven;

want sy werd nu gantsch en t'eenemael gesocht

tot niet te zyn verdreven.

Neemt acht op uwer landen staet,

u volck end' steden meest

syn sterck, end' daer is raet en daet

van outs altyt geweest;

u adel is manhaftich, vroom,

men vind niet haers gelijcken;

houd den Spanjaert doch, ik bid u, inden thoom,

dat hy van ons mach wycken.

Beschut, beschermt, bewaerd u land,

let op het Spaensch bedrog;

ey, laet niet nemen uyt u hant

u previlegien toch;

maer thoont u elck een man vol moet

in 't houden van u wetten,

boven al dient God, en valt hem steets te voet,

dat hy op u mach letten.


Wie dat sich selfs verheft

Wie dat sich selfs verheft te met,

Wert wel een arme sleter;

Duc d'Alf u beeld, tot spyt geset,

Waer afgebroken beter.

U boose daed,, Die ghy begaet

By allen toch onlydig is, En strydig is

Met onser Landen staet.

Doch 'tschijnt dat nergens ghy nae vraegt,

Ghy wilt het al verscheuren,

Maer die daer doet wat God mishaegt

Sal't eynde noch betreuren,

Als hy vol noot Sal naeckt en bloot

Voor Godes oordeel schuldig staen, Onduldig gaen,

Verwesen totter dood.

De Godloos groeyt een wyl seer wel,

Doch 'teynde staet te vreesen;

Siet Lucifer quam in de hel

Door zijn hoveerdig wesen,

Daer't volck sich al Aen spieg'len sal,

Indiense soecken goeden spoet, Want hogen moet

Gaet altydt voor den val.


Waer dat men sich al keerd of wend

Waer datmen sich al keerd of wend,
End’ waermen loopt of staet;
Waer datmen reijst of rotst, of rend,
End’ waermen henen gaeet.
Daer vintmen, ‘tsij oock op wat Ree,
D’Hollander end’de Zeeuw,
Sij loopen door de woeste Zee,
Als door het bosch de Leeuw.

In koud’ en heete Landen al,
Gelegen Zuijd’ of Noord,
Of Oost, of West, op berg’ n dal,
Men van haer spreecken hoort.
Sij krijgen menig Schip en Boot
Wt ’t Indiaensche Rijck.
Daer zijn geen Volcken, oock hoe groot,
In veelen haers gelijkck.

Het drijft haer alles op de hand.
Hoe menig Schip en Schuijt
Beseijlter wel dit soete Land?
Of tijd’van hier oocl uijt?
Wat vaerter menig of en an?
Wat komt haer al niet voor?
Daer met s’haer handel drijven dan
De heele Werelt door.

Vereenigd vrij gevochten volck
Maeckt Spanjen d'oorlog moe,
Sulx dat hij sijnen vredentolck
Dit land moet senden toe.
Wie soud' oijt hebben dit gedacht
Dat d'hoogmoet van Papou,
Dat so een groote trotse macht
So buijgsaem worden sou?

O Neerland! so ghij maer en bout
Op God den Heer altijdt,
V pijlen t’saem gebonden hout,
End’ t’saem eendrachtig zijt;
So kan u Duijvel, Hel noch Doot,
Niet krencken noch vertreen,
Al waer oock Spanjen noch so groot,
In ’s werelts machten een.


Gezang 303

O Heer, die daar des hemels tente spreidt,

en wat op aard is, hebt alleen bereid,

het schuimig, woedig meer kunt maken stille,

en alles doet naar uwen lieven wille,

wij slaan het oog

tot U omhoog,

die ons in angst en nood,

verlossen kondt,

tot aller stond,

ja zelfs ook van de dood.

Als gij, o vrome, dikwijls hebt gesmaakt,

vermaakt u nu vrij, dat u 't harte raakt!

Looft God de Heer met zingen en met spelen,

en roept vrij uit tesaam met luider kelen:

"Hadd' ons de Heer,

- Hem zij al d' eer -

alzo niet bijgestaan,

wij waren lang

- ons was zo bang -

al in de druk vergaan!"