Test
Download document

GRUWEZ, Luuk


De monniken van Sénanque

Zij stierven er snel en stil

en zonder overtollige reutel spoedden zij zich heen

van sterfplaats naar sterfplaats,

jaren ouder van jaren verlangen.

Als zonderlinge geliefden woonden zij in het landschap,

aan alle wensen der weelde ontwend,

zachtmoedig als wat niet meer wordt gevreesd.

Zij kenden geen verhuizen meer.

En wij, gekomen uit de oorden

van het roekeloos woekerend woord,

wisten tussen stof en steen en stilte

de ampere galm van hun stappen nog bewaard,

en zwegen, als voorgoed ontheemd,

in de leerzaamheid van zeldzame minnaars.

En van jaren verlangen

werden wij jaren en jaren ouder.


Een zoon van niemendal

Sterven was het snelste wat je deed:

van zoveel vlees had ik verwacht

dat het kilo per kilo overleed

met veel vertoon en variété.

Eén stuip volstond, en dat was dat.

Je lichaam was je lievelingsplek.

Het kon heel stijlvol vadsig zijn.

Je ging alleen om te bewijzen

hoe het gelijk van vaders is

en hoe het ongelijk van lijken.

Voor afscheid had je geen talent.

Nog pest je mij vanuit je kist

met al je trots, verkeerd belegd

in mij, een zoon van niemendal:

een ziekte met vier poten en een kop.

Ik moest het altijd beter doen,

nooit goed in woede en in moed,

zelfs onderdanig aan je lijk:

dat waardig lijk dat vader bleef

en waar geen gram van rest.


Je kunt gaan liggen

Je kunt gaan liggen in een wei vol paardenbloemen,

grashalm tussen de lippen, hommels die gonzen, koe

die nog staat na te loeien in onpeilbare klachten.

Je kunt gaan liggen om nu eindelijk te slapen

na tal van maanden, jaren Simon of Imelda,

Fanny of Jan, Wannes of Brenda.

Zoveel soorten liggen.

Zitten kun je of gaan liggen als je iets niet dragen

kunt, zoals een loden hart of een te uitgestrekt verleden.

Je kunt gaan liggen, slaafser, koester dan een hond

daar je nu eenmaal slaafs en koest verkiest te liggen.

Of misschien wel omdat je weigert neer te knielen

en liever uitkijkt op de sterren dan op kiezels.

Al die soorten liggen.

Er zijn er die gaan liggen voor het kreunen, hijgen,

zuchten. Dit alles op bevel van rücksichtslose wellust

of van een liefde die platvloersheid commandeert.

Maar ook kan je gaan liggen omdat iemand,

gegarandeerd op een verkeerd moment, je stomtoevallig

dwingt te sneuvelen. Voor niets dan niemandsland.


Voor de gevallen Zusters

Bezoek de hoeren van rue Saint-Denis.

De nimfen in hun rose directoires

met gewatteerde boezem, borsten met pompons.

De lellen met hun ondergoed vol speelgoed:

jarretelles en bretellen.

En de hautaine demi-mondaines

onder zwarte lamfer met wat moesjes:

verpakt in glanzende corsages

zijn hun gemaltraiteerde derrières,

maar thans als babypoeder zacht.

Bezoek de hoeren van rue Saint-Denis.

Zij zijn hun zelver eigen etalages

met opgetutte doopsuikeren kutten.

De kleine Blanche aan de Café du Coin?

Háár kut van taf kan smakken als een kat.

Zij is très délicate en très sincère

en wordt sentimenteel bij ‘t woord pognon .

Bezoek de goedmoedige Gertrude van de schoenen:

ook zij is comme il faut en las ooit Sartre.

Zij kwam uit Dortmund, geil van La Nausée,

zich schikkend naar de gril der diplomés,

hun molières poetsend met haar zoenen.

De lichte zeden staan zomaar op straat.

Soms solt men met hen als schele juffers,

maar op een wenk van u zullen zij openen

de bonbonnières van hun feeërieke dijen.

Zij pruilen soms, maar staan paraat

als garderobes vol met oude dromen.

Abdisse, meesteres of tuchtelinge:

Zij dragen de pateen tussen de taille

als een levenslange penitentie.

Bezoekt u ook het kerkhof Père-Lachaise.

Hier liggen lichte zeden zij aan zij,

Bourgeoise & Neige, meer uitgekleed dan ooit,

maar plotseling haast preuts en haast devoot,

als tweelingzusters onder eender marmer

in ’s werelds laatste, roemrijkste bordeel.


Betje tot haar meesteres

Vergeef me mijn begeerte niet, Mevrouw,

maar laat me wezen van uw lipstick tot uw billen,

de onderdaan van uw liefdadig vlees.

Beveel mij enkel wat niet mag.

Vergeef me mijn begeerte nooit of nooit.

Ik ben uw slet, ik draag uw hoerig goed,

zeer schaamteloos en strafbaar bukkend

tot al uw lusten mij als netels strelen.

Maar wenst u zich in mij niet te vermeien,

kijk uit, ik rol uw rokken op

en merk oproerig op uw kwezelkont:

voortaan voorgoed, voorgoed van Betje.


Verona di notte

Dit is het uur dat mandolines zwijgen.

Rumoer verstomt in de tavernes.

Lantaarns lijken toegewijd te nijgen

- de laatste obers van de nacht.


De maan, dit uur, wordt weer vermaard

als een gewiekste dief die harten rooft.

Geliefden oefenen de schone schijn

zó, hand in hand, niet meer alleen te zijn.

Augustusnacht met lauwe bries

van lijflucht, oregano en olijven.

En dauw die aarzelt in platanen.

Maar niet de vroegte maakt hun zoenen koel:

Giovanni heeft Elvira tegen vijven

gewoon al minder lief dan om half drie.


SOURDINE

En als er geen tederheid meer is,

laten wij de tederheid dan veinzen

met geblinddoekte handen en geloken ogen,

liggend aan elkander als een grens.

Een woord mag dan niet langer een woord heten,

maar een mondvol troostvol verzwijgen;

en verlangen niet langer een armslag lang,

maar verder, weidser dan een vergezicht

vol zomervogels, muziek van Mendelssohn, een sfumato

aan Da Vinci ontleend. Jij zult je mooiste medelijden

ruilen met mijn liefste verdriet; ik, voorzichtig talmen

om het tanen van je lichaam dieper af te tasten.

O als er dan nog tederheid is,

laten wij de tederheid vrezen

als een zeer oud zeer. Zoveel tederheid,

daar kon geen mens ooit tegen.



Moeders


Men herkent ze van ver en van vroeger: altijd in rep en roer,

altijd dat vertrouwde rumoer. Of wij het niet te koud hebben

misschien, dat onze jas wat hoger moet geknoopt, dat wij

die slechte vrienden beter kunnen mijden. Et cetera,


et cetera. Zij zijn van overdosissen voorzichtigheid vervuld,

van levenslang et cetera, stupide stuwingen in buik en boezem.

Fluorescente details, eeuwenoud van eenvoud: spermavlekken die zij

stil, met dromerige ogen uit de lakens van hun zonen wassen,


meisjes die zij halsoverkop uit de vrouwen moeten wissen

die zij tussentijds geworden zijn. Het kan in goede moeders

allemachtig sneeuwen, voornamelijk wanneer geen mens

het al verwacht, begin november, zodra de doden victorie kraaien.


Zij geven kleuters sjaals en wollen wanten mee. Bananen.

Iets dappers tegen tranen. En van hun eigen moeders die hun meer

en meer ontglippen, worden zij de laatste moeders. Tot zij

de handen wantrouwen die hen niet langer vasthouden kunnen.


November wordt het niet, november valt. Als avond.

Lucht verplaatst zijn diepste rood in bladeren van beuk en eik.

En wegens alles wat zij niet meer kunnen houden, houdt hij op:

hun wereld vol et cetera, et cetera en totterdood.




Solo e pensoso


Ben ik een zanger of een godje uit een shoarmatent,

een mankementige charmeur, een potentaat?

Ik slenter op een vrijdagochtend in april

met opgezette kraag langs de kapellen


van de wellust in de Aarschotstraat. Ik gluurde en loer

als was ik op een jachtrevier waar ik die lepe rotnatuur

incognito betrappen wil op - zonder meer -

haar mooiste wild. En dat het hier niet Brussel is,


ondermaans en vies en met een lucht van pis,

maar een welriekend hemel dal bij Avignon

in dertienhonderd zevenentwintig, heel precies:

dit alles leert mij, domme dichter, mijn lectuur.


Toch wenkt er mij van tijd tot tijd een draadloze pausin

met gsm die achter glas daareven nog te breien zat

en die in Blue Lagoon of in Bar Edelweiss

een kusmond zet (als van een goudvis in een kom)


en naar mij glimlacht met haar hedendaagse kont.

Maar het is Lore niet die naar mij lonkt.

Mijn Lore ging compleet voor mij verloren

vanaf het ogenblik dat ik haar vond.


Monemvasia *

natuurlijk hadden wij hier moeten blijven

en langzaam zijn en zuinig met de tijd

en zonder plannen, als de zee,

die steeds geneest van wat zij is geweest.

natuurlijk hadden wij in deze baai

nog eeuwen moeten overleven

en smalen op ons klein bestaan

- misbaar om een paar eenzaamheden.

mei is een prima maand voor de toekomst:

wat komt, verpoost nog onderweg.

de hemel kent de schemer al,

maar moet nog volop leren gloren.


de aarde is een bed vol ongeduld

van meisjes wachtend op een zomerlief.

een moeder, ’s avonds, loogt hun lakens,

hun ondergoed dat één nacht lang

mag dansen aan de drooglijn van de maan.

de maan, de eeuwige beginneling.


er is geen diefstal in ’t heelal,

alleen een hart dat soms een ander leent

en bonst van grootspraak en het beter weet

en eeuwen later nog bewijzen wil:


daar waar de klaproos bloeit,

heeft ooit een man een vrouw bemind,

laat in de twintigste eeuw.


* schiereiland in de Peloponnesos