Test
Download document

REYNEBEAU, Marc

Een geschiedenis van België

…..

Er vielen die nacht al enkele doden onder de betogers, wat de gemoederen allerminst bedaarde. Tegen de ochtend van 26 augustus (1830) was de rust in de stad nog lang niet hersteld. Het Brusselse stadsbestuur maakte zich daar grote zorgen over. De notabelen van de stad vreesden voor hun bezittingen, zelfs voor hun leven, al bestond voor dat laatste niet meteen een aanleiding. Ze riepen inderhaast een Burgerwacht in het leven, een gewapende militie die er in de loop van 27 augustus snel in slaagde om de orde te herstellen.

De stedelijke elite vulde met haar Burgerwacht het machtsvacuüm op en ze kreeg er schik in. De Burgerwacht trok als snel ook politieke bevoegdheden naar zich toe. Noch de Nederlandse overheid noch het Brusselse stadsbestuur kon immers een alternatief leveren voor de eerste prioriteit van het moment, de openbare veiligheid. Dat verschafte de Burgerwacht een feitelijk machtsmonopolie. Zowel de katholieke als de liberale oppositie nam eraan deel. Het was geen toeval dat al vanaf 28 augustus, de derde dag van de opstand, de notulen van de Brusselse gemeenteraad niet langer in het Nederlands, maar in het Frans werden opgesteld.

Op 11 september, goed twee weken na de eerste rellen, werd de gewijzigde politieke situatie ook zichtbaar. Toen creëerde de Burgerwacht in zijn schoot een Commissie voor Openbare Veiligheid, die op 23 september werd omgevormd tot een Commissie voor Openbare Orde. Zo verlengde en institutionaliseerde de Burgerwacht zijn feitelijke macht. En hij groeide uit tot een politiek orgaan toen hij met de regering in Den Haag ging onderhandelen over de toekomst van België. De Commissie voor Openbare Orde onderging al na één dag een volgende transformatie en noemde zich de Voorlopige Bestuurscommissie.

Nog eens twee dagen later, op 26 september, groeide daaruit, heel consequent, het Voorlopig Bewind, niets minder dan een feitelijke interim-regering van België. De belangrijkste leden hiervan waren baron Emmanuel van der Linden d’Hoogvorst, het hoofd van de Brusselse Burgerwacht, en de Luikse advocaat Charles Rogier, de leider van Luikse vrijwilligers die begin september naar de hoofdstad waren afgezakt. Al na twee dagen tekende zich in het Voorlopig Bewind een opvallende machtsverschiiving af. Ze stelde vooral een eind aan de rol van de (vooral Brusselse) officieren van de Burgerwacht, in het bijzonder van de tot dan toe zeer prominente Van der Linden d’Hoogvorst. Hij zou zich tevreden moetens stellen met de benoeming voor het leven, op 31 december, tot hoofd van de Belgische Burgerwacht.

…..