COREMANS, Edward

Tussenkomsten in het Belgische parlement

Februari 1869

…..
De ambtenaar moet de dienaar zijn van het volk, dat hem betaalt ;hij moet bekwaam zijn de diensten te verlenen, waarvoor hij bezoldigd wordt. Van hem eisen dat hij de taal van de bevolking kent, is een daad stellen van liberalisme, van goede democratie.

Het hindert niet, dat de ambtenaren Walen zijn, vanaf het ogenblik dat ze Nederlands kennen, want zulke mensen worden bij ons met open armen ontvangen.

U ziet niet, zoals wij, de misbruiken van allerlei aard, waaronder de Vlamingen te lijden hebben, én voor de rechtbanken, én bij de postkantoren, én bij de spoorwegen én bij de registratie én bij het hypotheekkantoor.

Bijna overal misprijzen de ambtenaren het Nederlands en ze doen maar al te dikwijls, of ze het niet verstaan.

België wordt langzamerhand een bijhuis van Frankrijk, een wachtkamer van het keizerrijk.

Doet iets, verander Uw wetten op het onderwijs... eist niet langer, dat men eerst zijn moedertaal moet verstoten, om dokter, om advocaat, om ingenieur te worden, om een min of meer aanzienlijke plaats in de maatschappij te bekleden. Eist niet dat heel Uw onderwijs nog langer in het Frans gegeven wordt ;

staat toe, dat wij, Vlamingen, ook kunnen leven in de volheid van onze rechten, dat wij volwaardige burgers zouden kunnen zijn, zoals Uzelf.

Maakt dat er gelijkheid komt tussen de twee rassen, en vanaf dat ogenblik zult U Belgen hebben, die vertrouwen stellen in de toekomst, die mekaar niets te verwijten hebben, die leven, werken, vooruitgaan in volkomen eendracht, in hartelijke verstandhouding.

…..

13 april 1872

…..
De elementairste begrippen van de wetenschap en van het gezond verstand, de principes van recht en vrijheid eisen, dat een beschuldigde, die in zijn eigen land voor een boetstraffelijke rechtbank gedaagd wordt, de beschuldiging kan verstaan en dat hij erop antwoorden kan in omstandigheden, die het gunstigst zijn voor zijn verdediging.

Het strafrecht, om slechts daarover te spreken, moet uitgevoerd worden in de taal van de rechtsplichtige.

…..

7 april 1881

…..
Het is in één woord, omdat ons onderwijs niet steunt op de moedertaal.

Kijk in aIIe boeken over opvoedkunde, en overal zult U lezen dat het onderwijs slechts dan ernstig, doeltreffend en mogelijk is, als de moedertaal tevens basis en middel of instrument is van het onderwijs.

Niets, maar ook helemaal niets, staat in de weg om de voorbereidende afdelingen bij áe middelbare scholen, zonder verwijl, op rationele basis in te richten, voor wat de moedertaal aangaat.

…..
Niets verzet zich ertegen, dat binnen een tijdperk van drie jaar bijvoorbeeld, ongeveer alle lessen aan de middelbare scholen van de lagere graad in het Nederlands zouden gegeven worden ; en dat aan de athenea de meeste lessen in het Nederlands zouden gegeven zijn binnen de vijf jaar, bijvoorbeeld.

De moedertaal, ziedaar, Mijne Heren, het enige middel om de studies te verbeteren in het Vlaamse land. De moedertaal, waarmee U eens de afgrond zult kunnen dempen, die steeds groter wordt tussen het verfranste deel van het Vlaamse volk, de klasse der rijken en machtigen, en het Vlaams gebleven gedeelte, dat het organisch bestanddeel van het volk uitmaakt, en dat meestal arm is, maar dat drie miljoen zielen telt, en dat ook rechten heeft, waaraan men hoogdringend voldoening moet schenken.

…..

12 december 1882

…..
Maar zodra het gaat om kinderen waarvoor betaald wordt, om kinderen van de burgerij, van het betalende kiezerskorps, om kinderen van de leidende klasse, oh I dan is het Nederlands niets meer waard. Volgens de achtbare M. Wagener, moet het onderwijs gelijktijdig Frans en Nederlands zijn. Er moet een kleine aristocratie van burgerij en parvenu's geschapen worden, waarvan de taal een andere moet zijn dan die der massa.

…..
U offert op, U verminkt, U vernietigt ons nationaal karakter, onze natuurlijke eigen aard ; U spant zich in om van ons bleke en dwaze kopieën te maken, burgers, passend in dat kleine Frankrijk, waarover onlangs een Frans prefect bij ons sprak. Maar deze theorieën en praktijken van denationalisering, U past ze slechts elders dan bij Uzelf toe, U beveelt ze aan voor de Vlamingen, U verwerpt ze voor de Walen.

…..

1883

Mr. de Bavay zegt in zijn « Geschiedenis van de Omwenteling van 1830 », dat deze omwenteling tot stand kwam met het geld en met de agenten van de Parijse clubs.
…..

1892

Tot hiertoe is de Franse tekst van de wetten, besluiten en reglementen de enige officiële. Miljoenen onder onze medeburgers, die geen Frans verstaan, verkeren daardoor in de onmogelijkheid, de juiste tekst te kennen van de wetten, die hen

beheren en waaraan ze zich moeten onderwerpen.

…..
Vallen wij de rechten van de Walen aan?

Beweren wij, dat zij Nederlands moeten spreken ?Nooit.

Maar wij willen het herstel van de Vlaamse grieven. Wij willen ambtenaren, die ons verstaan en die eerlijk ons geld in hun zakken steken, door ons de diensten te verlenen, waarvoor we hen betalen.

1910

…...
Algemeen mag men aannemen, dat de Waal, die in Wallonië middelbare en universitaire studiën Leeft gedaan, slechts één moderne taal kent : het Frans. Het is natuurlijk reeds zeer schoon, één taal goed te kennen. Maar wat eist men van ons, Vlamingen ? Wij moeten drie talen kennen : men onderzoekt vooreerst grondig onze kennis van het Frans, dan van het Nederlands en daarnaast moeten wij nog een derde moderne taal kennen.

…..