MOLLINGER – HOOYER, Dina (Ellen)

De pop van Elisabeth Gehrke

Ze slikte haar tranen in. Dan zei ze: "Zolang jelui allemaal dit heldendom verheerlijken en alleen een held zien in wie met een ereteken op de borst van 't slagveld komt en allemaal zo'n held willen in je verloofden, je mannen en je zoons..., blijft het vechten tegen wapengeweld een verloren strijd en zal er altijd weer oorlog komen.

Jouw vriendje—ze legde beide handen op de tengere schouders van het meisje—was geen politieke schreeuwer; niet een, die een bom legt voor de deur van een andersdenkende, die zich dan óók weer wreekt op de wraak en zo tot in 't oneindige...; maar een stille held, die de een daad deed, zonder waarschuwing of woordenpraal.

En voor jou is er, geloof ik, maar één middel, kind, om te maken dat je rust krijgt over zijn dood: Weiger je eerbied voor wat hij verachtte; haat wat hij heeft gehaat.... En waarom zou je dan bang zijn dat hij je vervolgen zal? Hij hield toch van je? Heeft hij niet, eer hij stierf, zijn liefste schatten op de vensterbank voor je kamertje neergelegd...; die lieve jongen?!"

…..
Wat had dit meisje niet al meegemaakt! Ze stond erbij toen de bronzen klokken uit de kerktorens van het stadje werden gehaald. Ze zei het nooit te kunnen vergeten. De schoolkinderen hadden die dag vrij en zongen hun klokken een afscheidslied toe. Kinderen hadden guirlanden van madeliefjes gevlochten, waarmee ze de klokken versierden, toen ze op de wagen waren geladen, die hen zou wegrijden naar de smeltoven. Dominee had gesproken, als aan een graf.

Van de eerste dag toen de torenstemmen niet meer zongen, de morgen die dood geboren werd, vertelde zij. En van 't laatste, wreedste oorlogsjaar, toen de allerjongsten werden opgeroepen. Eén was er die z'n angst durfde uiten en gilde: "Ich will nicht sterben! Ich bin jùng. Ich will leben! Hilf, Vater! Hilf, Mutter!"

En vader zei: "Sei ein Mann!"

En moeder: "Sei ein Held!"

Maar er waren ook andere moeders, die gek werden van angst om d'r jongens. Een had zes zoons verloren. Toen de zevende ging,—bijna een kind nog—weigerde ze hem af te staan. Met geweld moesten ze hem uit haar armen losscheuren.

…..